yay-6959566-digita1l

ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุ

บ่อยครั้งที่เรามักเห็นคนแก่นั่งเหม่อลอยอยู่คนเดียว เรื่องราวที่ผ่านมาชีวิตอันยาวนานทำให้ไม่สามารถลบออกจากห้วงคำนึงได้ง่ายๆ และบ่อยครั้งที่อยากกลับย้อนไปอยู่ในอดีตที่เคยผ่านมา เคยได้ทำงาน ได้ทำกับข้าว ได้ดูแลผู้คนมากมาย

แต่ปัจจุบันกลับต้องกลายเป็นผู้ถูกดูแล ทำให้ผู้สูงวัยหลายคนรู้สึกไร้คุณค่า รู้สึกขาดความสำคัญ และขาดความมั่นใจในตัวเอง ภาวะซึมเศร้าจึงรุกเร้าเข้ามาแทนที่ 

ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุ

ที่มาและสาเหตุ

บุคคลเมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุจะมีการเปลี่ยนแปลงต่างๆ เกิดขึ้นมากมายทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์สังคมและสิ่งแวดล้อม ผู้ที่ไม่สามารถปรับตัวปรับใจต่อการเปลี่ยนแปลงต่างๆ เหล่านี้ได้จึงมีโอกาสเกิดภาวะซึมเศร้าได้มากกว่าบุคคลวัยอื่น โดยมีรายงานว่าประมาณร้อยละ 30 ของผู้ที่มีอายุมากกว่า 60 ปี ขึ้นไป เคยมีประสบการณ์ของการมีภาวะซึมเศร้าได้    

1.สาเหตุทางด้านร่างกาย : ที่พบบ่อยได้แก่พันธุกรรมหรือการมีประวัติเป็นโรคซึมเศร้าในครอบครัว เกิดจากหลายปัจจัยหรืออาจเกิดจากผลข้างเคียงจากยาที่รับประทานเป็นประจำ เช่น ยาลดความดันโลหิตสูง ยารักษาโรคกระเพาะอาหาร เป็นต้น

2.สาเหตุทางด้านจิตใจ : ที่พบบ่อย ได้แก่ การไม่สามารถปรับตัวเองต่อสถานการณ์หรือสูญเสียเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดภาวะปัญหาผิดหวัง เสียใจ หรือมีความเครียดในเรื่องต่างๆ ทำให้เกิดเป็นความทุกข์ใจ ไม่สบายใจ เช่น ที่ดินบ้าน เป็นต้น

ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุ

3.สาเหตุทางด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม : ที่พบบ่อย ได้แก่ การปรับตัวไม่ได้ต่อสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไปตามยุคตามสมัย ทำให้ประสบความเครียดจากการดำเนินชีวิตประจำวัน อย่างเช่น การทะเลาะเบาะแว้งของคนในครอบครัว การเกษียณจากการทำงาน การย้ายที่อยู่อาศัย การเปลี่ยนแปลงของผู้คนรอบข้างหรือเพื่อนบ้านหรือลูกหลาน เป็นต้น 

ดังนั้น อาจกล่าวได้ว่า ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุเป็นการเจ็บป่วยทางจิตใจชนิดหนึ่งที่ตอบสนองต่อความผิดหวัง ความสูญเสีย หรือการถวิลหาสิ่งที่ขาดหายไป เมื่อเกิดขึ้นแล้วจะทำให้ผู้สูงอายุรู้สึกไม่มีความสุข จิตใจหม่นหมอง หดหู่ หมดความกระตือรือร้น เบื่อหน่ายสิ่งต่างๆ รอบตัว  แยกตัวเองชอบอยู่เงียบๆ คนเดียว ท้อแท้ บางครั้งมีความรู้สึกสิ้นหวัง มองชีวิตไม่มีคุณค่า มองตนเองไร้ค่า และมองว่าเป็นภาระต่อคนอื่น ถ้ามีอาการรุนแรงจะมีอันตรายจากการทำร้ายตนเองได้ 

ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุ

แนวทางแก้ไข

การมองเห็นความสำคัญของปัญหา และศึกษาข้อมูลตั้งแต่เริ่มต้นของบุคคลโดยรอบของผู้สูงวัย หรือแม้แต่ตัวผู้สูงวัยเองจะสามารถป้องกันและหลีกเลี่ยงภาวะดังกล่าวที่เกิดขึ้นได้ การเตรียมความพร้อมของครอบครัว การสื่อสารที่บ่อยขึ้นและเข้าอกเข้าใจซึ่งกันและกัน การดูแลอย่างใกล้ชิดของคนในครอบครัว และการหาจุดสมดุลของสัมพันธ์ภาพและมีกิจกรรมร่วมกันอย่างเหมาะสม จะช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างมีคุณค่า มีความสุขและมีคุณภาพชีวิตที่ดี

ในทางตรงกันข้ามหากละเลยหรือปล่อยทิ้งไว้อาจกลายเป็นโรคซึมเศร้าจนต้องเข้ารับการรักษาจากจิตแพทย์ และอาจเกิดผลเสียหายที่รุนแรงทั้งต่อตัวผู้สูงอายุเองและบุคคลโดยรอบ

ในส่วนของผู้สูงวัยเอง ก็ควรวิธีปฏิบัติตนที่เหมาะสม การเตรียมความพร้อมทั้งร่างกายและจิตใจก่อนที่จะเข้าสู่วัยสูงอายุโดยเฉพาะการทำใจให้ยอมรับการเปลี่ยนแปลงหรือการสูญเสียครั้งสำคัญในชีวิต เพราะการยอมรับความเป็นจริงที่เกิดขึ้นตามวัยได้ จะช่วยให้สามารถปรับตัวต่อความสูญเสียและป้องกันไม่ให้เกิดภาวะซึมเศร้าที่รุนแรงได้ 

ดังนั้น ความรัก ความเข้าใจ การดูแลสมดุลของชีวิตประจำวันและอยู่กับสัจธรรมความเป็นไปของชีวิตจะเป็นส่วนช่วยลดการเกิดภาวะซึมเศร้าในผู้สูงวัยได้

ความคิดเห็น